Psychopathie is toch een heel zware term? Zitten de meeste psychopaten niet hun hele leven achter slot en grendel?
Bij het woord psychopaat denkt men gewoonlijk aan een kille (serie)-moordenaar. Maar de meeste psychopaten begaan een dergelijke zware misdaad niet. Hun destructieve aard wordt veelal niet door de omgeving onderkend en ze kunnen vrij succesvol zijn in de maatschappij. Niettemin zijn de huis-tuin-en-keukenpsychopaten in de sociale omgang en in relaties gewoontemisdadigers. Ze hebben een vernietigende invloed in het leven van de slachtoffers die ze uitkiezen. De destructiviteit kan zich uiten in fysiek geweld, maar dat is niet noodzakelijk. Psychisch geweld komt veel meer voor en is uiteindelijk destructiever.
Hoe vaak komt psychopathie voor?
Verschillende deskundigen geven schattingen variërend van 1 tot 6 procent van de bevolking. In werkelijkheid is er geen scherpe afbakening tussen ‘psychopathisch’ en ‘normaal’. De term psychopathie is bij iedereen meer of minder toepasselijk. Het ligt niet zwart-wit. Een psychopaat is iemand die gevangen zit in overlevingsgedrag dat destructief is voor anderen. Iemand die niet in dit gedrag gevangen zit, kan zich vaak wel een situatie voor de geest halen waarin hij of zij uit zelfbehoud destructief handelde. Het grootste deel van de tijd zo handelen, dat is psychopathie. Naar schatting 75% van deze mensen is handig genoeg om niet op te vallen. Zij weten hun innerlijke kilte te verbergen achter een ‘normaal’ of vaak ook ‘charmant’ masker.
Mijn [baas/partner/ouder] lijdt mogelijk aan psychopathie, maar mijn [collega/ander familielid/broer of zus] lijkt er helemaal geen last van te hebben. Ligt het dan toch aan mij?
Ongeveer 10% van de bevolking is van nature weinig vatbaar voor manipulatie. Ze vinden het niet prettig, maar zwichten er niet voor. Dit zijn mensen die spontaan de grenzen van hun persoonlijke levenssfeer scherp bewaken. Voor de psychopaat is zo iemand geen geschikt slachtoffer. In de workshop leer je manipulatie te herkennen en je zo op te stellen dat je er niet meer vatbaar voor bent. Een kanttekening: van nature niet vatbaar zijn voor manipulatie is niet hetzelfde als psychopathie kunnen herkennen.
Psychopaten kunnen zich ook heel anders voordoen voor verschillende mensen. ‘Aardig’ voor de meeste mensen en destructief voor de prooi.
Voor wie is de workshop bedoeld?
De workshop ‘Zelfbescherming in destructieve relaties – psychopathie herkennen, psychopathie hanteren’ is er in de eerste plaats voor mensen die zelf de prooi zijn van een kwelduivel. Hij is ook nuttig voor mensen die zelf geen prooi zijn, maar die een band hebben met iemand die dat is. Psychopaten zijn vaak meesterlijke intriganten. Ze kunnen de omgeving zo manipuleren dat ze zelf slachtoffer lijken en het slachtoffer neerzetten als de dader. Het is heel belangrijk voor de maatschappij dat er meer bewustzijn komt van de wijze waarop psychopaten te werk gaan. Dan wordt het veel moeilijker voor hen om hun vernietigende activiteiten te ontplooien. In een bedrijf of organisatie kunnen psychopaten aanzienlijke schade aanrichten. Hen te leren herkennen is een eerste stap naar het inperken van de schade.
Zijn er verschillende soorten psychopaten?
Jazeker. Bepaalde eigenschappen zijn kenmerkend voor psychopathie, maar de maskers waarvan psychopaten zich bedienen zijn zeer uiteenlopend. Vaak gebruikt een psychopaat meerdere maskers en kan razendsnel van het ene naar het andere masker overschakelen, als een kameleon die zich aanpast aan de noden van het moment. In de workshop wordt daar diep op ingegaan. Ook andere indelingen van psychopaten worden er behandeld, maar dat vergt meer uitleg en voorbereiding dan in een antwoord op een veelgestelde vraag mogelijk is.
Kan een psychopaat genezen? Bijvoorbeeld als ik mijn best doe en heel veel liefde geef?
Genezing van een psychopaat komt helaas bijna niet voor. Een dergelijke onderneming is in vrijwel alle gevallen te ontraden. Het is hopeloos en je zou jezelf in gevaar brengen. Het komt voor dat iemand die door een psychopaat is opgevoed, psychopathische gedragswijzen heeft overgenomen zonder evenwel van binnen zo te zijn. Dan is verbetering zeer wel mogelijk, met name als men in een gezondere omgeving terecht komt.
Ik haat mijn kwelduivel. Zal de workshop mij helpen om de strijd tegen hem/haar te winnen?
Vele in wezen gezonde mensen die het slachtoffer zijn geworden van een psychopaat kennen deze emotie. De destructiviteit van een psychopaat is vaak zo intens dat het allerlei negatieve emoties in je oproept. Dat is begrijpelijk, maar het werkt tegen je. Over langere tijd negatieve emoties koesteren heeft een ziekmakend effect en het maakt je extra kwetsbaar.
De workshop helpt je jezelf te beschermen. Zelfbescherming is een eerste vereiste. Als je er niet in slaagt jezelf te beschermen kan je leven op een gegeven ogenblik overheerst worden door ‘overlevingsdrang’. Dit is opschuiven in de richting van de psychopathie. Hoe gezonder je bent hoe pijnlijker en vernietigender dit ervaren wordt. In de workshop ‘Zelfbescherming in destructieve relaties – psychopathie herkennen, psychopathie hanteren’ komen technieken aan bod om voor jezelf een veilige ruimte te scheppen en om negatieve emoties te hanteren en te laten afvloeien.
Wat is het verschil tussen psychopathie en andere persoonlijkheidsstoornissen zoals ‘antisociale persoonlijkheidsstoornis’ en ‘borderline’?
Er zijn psychiaters die de term psychopathie afwijzen als zijnde ‘verouderd’ en vervangen door ‘antisociale persoonlijkheidsstoornis’. Deze laatste term dekt echter maar de helft van het verschijnsel psychopathie, met name het in sociaal opzicht destructieve gedrag. De term dekt echter niet de oppervlakkige emoties, het ‘normale’ of ‘innemende’ masker, het manipulatieve en het ontbreken van enige vorm van schuldgevoel dat meestal kenmerkend is voor psychopaten. Psychopaten zijn antisociaal of asociaal - ook al wekken ze vaak de indruk heel aardig te zijn -, maar vele mensen met een anti-sociale persoonlijkheidsstoornis zijn geen psychopaat.
Een persoon met borderline, met sterk wisselende emoties, die een uitbarsting van woede heeft gehad, kan zich daar schuldig over voelen. Bij een psychopaat ontbreekt dat gevoel. Borderline en psychopathie kunnen evenwel tesamen voorkomen.
Veilig communiceren (belangrijk!)
Als u te maken hebt met een psychopaat, ook als u het alleen maar vermoedt, dan raden we u aan uw belangrijke communicatie af te schermen. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor communicatie met medewerkers van zelfbescherming.org. Wij spreken uit ervaring. Gebruik voor het aanmelden op deze webstek en voor de correspondentie met onze medewerkers een email-adres dat alleen voor u (of voor mensen die u kunt vertrouwen) toegankelijk is. U kunt voor dit doel bijvoorbeeld een gratis email-adres aanmaken op diensten als yahoo of gmail.
Wanneer u zelfbescherming.org bezocht hebt op een computer die ook toegankelijk is voor de psychopaat of voor derden die u niet helemaal kunt vertrouwen, wis dan ook de geschiedenis van uw bladerprogramma voor alle zekerheid.
Het komt vaak voor dat een prooi door de psychopaat gestalked (nagezeten) wordt. Van voortdurende inbraken op je privacy kun je aangifte doen bij de politie. Je kunt de rechter ook om maatregelen verzoeken. Belangrijk: het komt voor dat een stalker inbreekt in je computer en er software installeert, waarmee hij je kan bespioneren. Je privégegevens komen dan, zonder dat je dit weet, bij de stalker terecht. Er bestaat software die in verborgen bestanden alle toetsaanslagen bijhoudt. Deze bestanden kunnen dan via de internetverbinding op gezette tijden naar de stalker verzonden worden. Zelfs beelden van je webcam kunnen naar hem of haar worden doorgeseind. Als je te maken hebt met een psychopaat die op de hoogte is van computers (of mensen kent die er van op de hoogte zijn), of je merkt vreemde zaken in het functioneren van je computer, dan kan het de moeite waard zijn om je computer door een deskundige te laten controleren. Wanneer er op deze wijze inbreuk op je privacy is gepleegd, dan kan dit leiden tot een strafrechtelijke veroordeling van de psychopaat.
Wij doen er alles aan om de privacy van mensen die op ons een beroep doen te garanderen. U kunt ons daarbij behulpzaam zijn door de communicatie met zelfbescherming.org ‘schoon’ te houden:
- stuur ons alleen berichten die met de activiteiten van zelfbescherming.org verband houden;
- stuur ons geen berichten die ook aan anderen geadresseerd zijn of gebruik daarvoor BCC (blind carbon copy);
- gebruik uitsluitend uw eigen email-adres, nooit het adres van een derde.
Waarom naam en adres?
Het is mogelijk dat u huiverig bent om uw naam en adres in te vullen op de aanmeldformulieren voor het ontvangen van nieuws en uitnodigingen voor de workshops. U kunt in deze velden een “-” invullen en het formulier zal uw aanmelding verwerken. Een geldig email-adres is altijd vereist. We zullen u in ieder geval vragen om uw echte naam en adres op te geven wanneer u zich aanmeldt voor een workshop of een consult. Wij ontmoeten mensen in het echt graag met een echte identiteit en een echt adres.